Chronische pijn

Chronische pijn is pijn die langer dan drie maanden bestaat. Het is vaak een uitdaging om de juiste oorzaak én de meest effectieve behandeling te vinden. Daarvoor is er geen vaste aanpak die voor iedereen werkt, omdat de oorzaak en de beleving van de pijn kan verschillen van patiënt tot patiënt. Het volledige traject vergt dan ook in de meeste gevallen een samenwerking tussen verschillende medische en paramedische disciplines.

Vermoeden van chronische pijn in de buikwand

Als uw huisarts of verwijzende specialist vermoedt dat uw chronische pijn in de buikwand is gelegen, proberen wij u graag verder te helpen.

Eerste raadpleging

Breng bij een eerste raadpleging zeker volgende documenten mee:

  • een goede verwijsbrief
  • zoveel mogelijk originele documenten van vroegere raadplegingen en/of onderzoeken (bijvoorbeeld verslagen van andere specialisten, recente radiografische opnames, belangrijke operatieverslagen).

Zo kunnen we u beter en sneller helpen.

  • Hebt u al een lang traject van consultaties bij verschillende artsen achter de rug met beperkt resultaat?
  • Bent u ten einde raad omdat er nog geen verklaring gevonden is voor uw pijn?

We begrijpen dat dit een bron van frustratie kan zijn voor alle betrokken partijen.

Om u goed te kunnen helpen, is het belangrijk om vanaf de eerste ontmoeting een vertrouwensband op te bouwen met uw arts.

Wij kunnen u niet beloven dat uw pijn volledig zal verdwijnen met onze aanpak. We engageren ons echter om u gedurende het volledige traject te begeleiden en ondersteunen om een zo optimaal mogelijk resultaat te bekomen.


De eerste vraag is of de pijn wel degelijk in de buikwand of daarentegen eerder dieper in de buik of in de gewrichten is gelegen.

Als de pijn toeneemt bij aanspannen van de buikspieren (bewegen, sporten, draaibewegingen van de romp) is de oorzaak mogelijk in de buikwand gelegen. Die pijn is dan meestal het gevolg van een letsel van een pees, spier of zenuw in de buikwand. Dat letsel kan ontstaan zijn na een plotse beweging, na hevig sporten, na een ongeval of na een heelkundige ingreep. In dat laatste geval kan bijvoorbeeld een zenuw ingeklemd geraken ter hoogte van het litteken van de wonde, rond een hechtingsdraad of in de buurt van een eerder geplaatst netje.

Onderzoeken

Op de eerste raadpleging zullen we u uitgebreid bevragen en voeren we een gedetailleerd nazicht uit van uw buik en buikwand. Bij dat laatste evalueren we ook een eventueel ACNES beeld.

Bijkomende onderzoeken zoals een echografie of een CT-scan van de buik kunnen ook nuttig zijn. In sommige gevallen zal er een (nieuwe) breuk vastgesteld worden op de plaats van de pijn, maar meestal is die breuk niet de enige of belangrijkste oorzaak voor de chronische pijn.

Multidisciplinaire benadering

Om oorzaken buiten de buikwand uit te sluiten, zullen we meestal ook het advies van andere specialisten inwinnen, bijvoorbeeld een uroloog, gynaecoloog, maag-darmspecialist of arts fysische geneeskunde.

Als het aangewezen is, nodigen we u uit op een multidisciplinaire raadpleging met drie artsen: de buikwandchirurg, een arts fysische geneeskunde en een anesthesist van de pijnkliniek. Op die manier voorkomen we dat u naar onnodig veel afzonderlijke raadplegingen dient te komen.

Pijneffecten

Als de pijn al langer bestaat, is het belangrijk om ook na te gaan of de chronische pijn al effecten heeft veroorzaakt in het lichaam ter hoogte van het centraal zenuwstelsel en of u een risicopatiënt bent om chronische pijn te behouden. In die gevallen is een lokale behandeling van de pijn vaak teleurstellend en is een meer globale aanpak van het pijnprobleem veeleer aangewezen. De lokale behandeling is dan maar een klein deel van het geheel.


Lokale behandeling

De eerste stap in de lokale behandeling is vaak een inspuiting met een pijnstillend middel op de plaats van de pijn, wat we een infiltratie noemen. Dat kan op onze raadpleging gebeuren.

Meestal wordt de infiltratie enkele keren herhaald, omdat meerdere infiltraties soms een meer langdurig of definitief effect kunnen bekomen. Zelfs als de infiltraties maar kortdurend helpen, zijn ze toch nuttig, want ze zijn een belangrijke aanwijzing dat de oorzaak van de pijn op die plaats is gelokaliseerd.

Bijkomende interventies door een anesthesist van de pijnkliniek kunnen aangewezen zijn. Daarbij gaat het dan om lokale infiltraties met behulp van een echografie om de verschillende buikwandstructuren beter te kunnen zien, of infiltraties van zenuwen in de rug.

Naast infiltraties kan een lokale behandeling met pleisters of een therapie met specifieke pijnstillende tabletten nuttig zijn.

Buikwandoperatie

Als de pijn ondanks de lokale behandeling storend blijft of als u te veel bijwerkingen ervaart, kijken we verder naar meer ingrijpende behandelingen. De keuze daarvoor is voor elke patiënt verschillend.

In het geval van een buikwandoperatie kan het gaan om:

  • een klassieke operatie of
  • een kijkoperatie. Daarbij wordt littekenweefsel en/of zenuwweefsel losgemaakt of weggenomen. Als er een netje aanwezig is, wordt dat soms ook gedeeltelijk of volledig verwijderd. Als er een (nieuwe) breuk aanwezig is, wordt die hersteld. De kijkoperatie heeft als voordeel dat ook verklevingen tussen de darmen onderling of tussen de darmen en de buikwand kunnen beoordeeld worden.

Radiofrequentie en TENS-therapie

Andere mogelijke, niet-operatieve behandelingen zijn het verhitten van betrokken zenuwen (radiofrequentie) en zenuwstimulatie via de huid van de buikwand (TENS-therapie).

De planning van een van bovenstaande behandelingen gebeurt steeds na multidisciplinair overleg met het team van de pijnkliniek en soms ook met een neurochirurg.

Zeker de beslissing om een operatie uit te voeren, wordt grondig overlegd, omdat de uitkomst van een ingreep bij chronische pijn zeer moeilijk voorspelbaar is. Gemiddeld ervaren ongeveer twee op de drie patiënten duidelijk en langdurig beterschap, maar zeldzaam leidt de ingreep ook tot een toename van de pijn.


Bij alle patiënten, zeker bij personen met jarenlange last, richten we onze aandacht niet enkel op de buikwand. We moeten het pijnprobleem ook in een breder perspectief plaatsen en nagaan of er een zekere vorm van 'centrale sensitisatie' is ontstaan, waarbij het centraal zenuwstelsel overgevoelig wordt voor (pijn)prikkels. Sommige patiënten zijn hier meer vatbaar voor. In dat geval zal een buikwandoperatie eerder leiden tot meer pijn.

In het geval van centrale sensitisatie komt het er minder op aan om de lokale oorzaak van uw pijn te vinden en te behandelen, wat meestal niet meer mogelijk is, maar gaat het erom de pijn voor u zo draaglijk mogelijk te maken, zodat u ermee kan omgaan en uw levenskwaliteit verbetert. Een uitgebreid intakegesprek in een gespecialiseerde multidisciplinaire pijnkliniek is dan aangewezen. Daarbij wordt niet alleen uw volledige medische geschiedenis in kaart gebracht, maar ook uw sociale en professionele status, hobby's, psychologische draagkracht en verwerking van het chronisch probleem. Naast mogelijke interventies voor chronische pijntherapie (bv. infuus met pijnstillers, plaatsing neurostimulator), wordt er veel aandacht besteed aan uw mentale gezondheid, relaxatie en kinesitherapie. Ook meer alternatieve geneeswijzen kunnen deel uitmaken van het behandeltraject dat vaak meerdere jaren duurt.